Paweł Steller (1895–1974) był wybitnym artystą grafikiem, znanym zarówno w kraju, jak i za granicą. Nazywano go „polskim Dürerem” lub „śląskim Skoczylasem”.
W listopadzie prezentujemy jako eksponat miesiąca jedną z jego prac znajdujących się w naszych zbiorach – odbitkę drzeworytniczą przedstawiającą portret Marszałka Józefa Piłsudskiego.
W zbiorach kęckiego muzeum od 2005 roku znajdują się dwie grafiki tego artysty. Obie przedstawiają postaci ważne dla historii naszego miasta. Pierwsza z nich to wspomniany już portret Marszałka Józefa Piłsudskiego o wymiarach 42 × 32 cm, oznaczony numerem inwentarzowym MK/H/1872. Ukazuje popiersie z profilu, u dołu opatrzone podpisem:
„Józef Piłsudski. Pierwszy Marszałek Polski”.
Poniżej widnieje dopisek wykonany ołówkiem: „Drzeworyt P. Steller 1929 r.”
Druga grafika to portret Ignacego Mościckiego (sygn. MK/H/1873). Przedstawia popiersie en face, lekko zwrócone w prawo,
z umieszczonym na dole podpisem:
„Ignacy Mościcki. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej”.
Także tutaj, pod ryciną, znajduje się dopisek ołówkiem: „Drzeworyt P. Steller 1928 r.”
Obie grafiki oprawione są w ramki pod szkłem i można je podziwiać na ekspozycji stałej.
Paweł Steller urodził się 23 stycznia 1895 roku w Hermanicach, w rodzinie hutniczej, jako piąte z siedmiorga dzieci. Po przeniesieniu większości wydziałów ustrońskiej kuźni do Trzyńca wyemigrował z rodzicami na Kresy Wschodnie. Tam uczęszczał do szkoły podstawowej i gimnazjum w Samborze, a następnie studiował na wydziale malarstwa dekoracyjnego Państwowej Szkoły Przemysłowej we Lwowie. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej ukończył z wyróżnieniem pierwszy rok studiów artystycznych w Pradze.
W 1914 roku został powołany do armii austro-węgierskiej i wysłany na tereny dzisiejszej Jugosławii, gdzie pracował jako instruktor kartografii i rysunku w Wyższej Szkole Oficerskiej Topografów. Po zakończeniu wojny kontynuował naukę na wydziale grafiki Państwowej Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie studiował m.in. u Władysława Skoczylasa. To właśnie wtedy poznał technikę drzeworytu, która odcisnęła trwały ślad na całej jego późniejszej twórczości.
Po ukończeniu szkoły Steller przyjechał do Katowic, z którymi związał się na resztę życia. Pracował tam jako nauczyciel rysunku oraz prowadził kursy dla nauczycieli, pracowników przemysłu poligraficznego i osób prywatnych. W 1929 roku, wspólnie ze Stanisławem Ligoniem, założył katowicki Związek Zawodowy Artystów Plastyków Śląskich. W latach 1925–1939 opracował pierwszy plan Katowic oraz pierwszą mapę samochodową Polski.
Paweł Steller był artystą wybitnym, znanym zarówno w kraju, jak i za granicą. Okrzyknięto go „polskim Dürerem” i „śląskim Skoczylasem”. W swojej twórczości wykorzystywał takie techniki jak drzeworyt sztorcowy, linoryt, litografię, techniki metalowe,
a także rysunek i malarstwo sztalugowe – akwarele, oleje i pastele. Jego prace prezentowano na wystawach w Atenach, Berlinie, Chicago, Filadelfii, Nowym Jorku, Ottawie, Paryżu, Padwie, Rzymie i Londynie.
Sławę przyniosły mu zwłaszcza drzeworyty przedstawiające takie postaci jak: Wojciech Korfanty, Ignacy Mościcki, Józef Piłsudski, Juliusz Ligoń, a także wizerunki typów ludowych – Ślązaczka z Wełnowca, Hutnik, Rybak, Baca.
Tekst Paula Wojewodzic
Netoografia:
https://silesia.edu.pl/index.php/Steller_Pawe%C5%82